Pojęcie psychoterapia wywodzi się z dwóch greckich określeń psyche (dusza) i therapein (leczyć). O psychoterapii można mówić jako o metodzie leczenia jak i w kontekście doświadczenia rozwojowego, najczęściej jednak splatają się one ze sobą pozostając nierozdzielne. W szerokim znaczeniu psychoterapia jest to pewien rodzaj rozmowy przeprowadzanej przez życzliwie ustosunkowaną osobę o specjalistycznym wykształceniu. W zależności od nurtu teoretycznego rozmowa ta będzie się różnić akcentami i niuansami, na które będzie zwracał uwagę psychoterapeuta pracujący z pacjentem. Wybór metody pracy jest również zależny od problematyki zgłaszanej przez pacjenta. Podczas trwania psychoterapii pacjent czasem wielokrotnie wraca do swoich myśli, snów, problemów, czy zdarzeń, które są dla niego istotne i które wymagają pełniejszego zrozumienia i przepracowania.
Jedną z głównych postaci, które przyczyniły się do powstania i ugruntowania psychoterapii był Zygmunt Freud. Stworzył on psychoanalizę, która stała się podłożem dla innych systemów i szkół psychoterapii poprzez jej rozwijanie, modyfikację, a czasem tworzenie opozycyjnych nurtów. Psychoanaliza jest prawdopodobnie, najprawdopodobniej najpełniej opisanym i opracowanym systemem leczenia zaburzeń psychicznych. Obecnie psychoterapia posiada wiele nurtów i szkół. Najpopularniejsze z nich to psychoterapia psychoanalityczna i blisko związana z nią psychoterapia psychodynamiczna, psychoterapia systemowa, psychoterapia humanistyczna i behawioralno – poznawcza. W przypadku tej ostatniej można spotkać się z opiniami wśród teoretyków, że jest to co prawda solidny system leczenia, ale z uwagi na to na czym koncentruje się ta terapia i jakich używa metod, pozostają wątpliwości czy jeszcze jest to psychoterapia.